Δημιουργίες

Τεύχος 2 Απρίλιος 2001

 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΡΟΚ
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
ΤΑ 60´s

Επιτέλους να και κάτι που είμαι σίγουρος ότι όλοι σας θα βρείτε πολύ ενδιαφέρον ανεξαρτήτως των μουσικών σας προτιμήσεων. Όλοι ήμασταν κάποτε τηνέητζερς (μερικοί ευτυχώς παραμένουν ακόμη), αν και πολλοί από μας δεν είχαν καν γεννηθεί στα 60’s, όταν δηλ. διαδραματίζονταν όσα το παρόν άρθρο πραγματεύεται. Όπως και να ’χει το πράγμα όμως, νομίζω ότι είναι μία καλή ευκαιρία να θυμηθούν οι παλιότεροι και να μάθουν οι νεώτεροι (αλλά ακόμη και από τους παλιότερους αυτοί που δεν έτυχε να μάθουν τότε) από πού ξεκίνησαν την καριέρα τους πασίγνωστοι σήμερα καλλιτέχνες του ελληνικού, αλλά και διεθνούς μουσικού στερεώματος. Επίσης ποια τραγούδια έγιναν
μεγάλες επιτυχίες και από ποιους. Όπως ακόμη ποιος διάσημος Άγγλος κιθαρίστας υπήρξε τότε έστω και για λίγο μέλος ελληνικού γκρουπ (έτσι μπράβο, θέλω να σας βλέπω να σκάτε μέχρι να ‘ρθει η ώρα επιτέλους να το διαβάσετε). Ένα μόνο σας λέω: το ελληνικό ροκ των 60’s ήταν κάτι πολύ περισσότερο από τους FORMINX, CHARMS, OLYMPIANS, IDOLS και APHRODITE’S CHILD που θεωρητικά ήταν από τα γνωστότερα σύνολα της εποχής. Αυτό που στην ιστορία του ροκ ονομάστηκε «Βρετανική Εισβολή», δηλ. η παγκόσμια εξάπλωση της μουσικής των BEATLES, ROLLING STONES, KINKS, ANIMALS κλπ., δεν μπόρεσε βεβαίως να αφήσει ασυγκίνητη την ελληνική νεολαία των 60’s. Παρά τις εντελώς ελάχιστες πληροφορίες που
διαδίδονται από την ανύπαρκτη μουσική ενημέρωση, τα αμφιβόλου ποιότητος μουσικά όργανα και το συντηρητισμό της ελληνικής κοινωνίας εκείνης της εποχής, τα πρώτα συγκροτήματα αρχίζουν να δημιουργούνται.Ο χαρακτηρισμός της μουσικής πολλών απ’ αυτά ως «ροκ» δόθηκε πολύ αργότερα, τότε  ήταν γνωστή γενικά ως «ποπ» ή «μοντέρνο ελληνικό τραγούδι». Ένα μεγάλο μέρος των συγκροτημάτων αυτής της εποχής, εξαναγκασμένα από τη δισκογραφική τους εταιρία, διασκεύαζαν ξένες επιτυχίες είτε αυτούσια είτε με την προσθήκη ελληνικών στίχων. Υπήρχε όμως κι ένα άλλο επίσης μεγάλο μέρος που ηχογράφησαν αποκλειστικά δικές τους συνθέσεις αγγλόφωνες η ελληνόφωνες. Όπως συνέβαινε εκείνη την εποχή σε όλες τις χώρες, τα πιο πολλά ελληνικά γκρουπ κατάφεραν να κυκλοφορήσουν από ένα έως περισσότερα singles. Τα LP’s πραγματικά μετριούνται στα δάκτυλα.

Εάν όχι το πρώτο, σίγουρα ένα απ’ τα πρώτα γκρουπ που δημιουργήθηκαν ήταν οι PLAYBOYS. Στα μέσα των 60’s ηχογράφησαν μερικά κομμάτια με τραγουδιστή το γνωστό Δάκη. Στα τέλη των 60’s λίγο πριν απ’ τη διάλυσή τους είχαν τραγουδιστή τον επίσης γνωστό για τη μετέπειτα καριέρα του στο ελαφρολαϊκό τραγούδι Φίλιππο Νικολάου.

Από τα πρώτα ακόμα σύνολα ήταν και οι FORMINX. Ήταν το σχήμα, από το οποίο ξεκίνησε την καριέρα του ο πασίγνωστος keyboard-ίστας και συνθέτης Βαγγέλης Παπαθανασίου. Γνωστότερο single τους  ήταν το «Jeronimo yanka» που ακουγόταν σε κάθε πάρτυ και καθιέρωσε ένα νέο για την εποχή χορό, το «γιάνκα».

Ένα ακόμη μεγάλο όνομα των ελληνικών 60’s ήταν οι IDOLS. Ήταν το γκρουπ, από το οποίο άρχισε τη σταδιοδρομία του ως μπασίστας ο πολύ γνωστός Ντέμης Ρούσσος προτού αποχωρήσει στα μέσα περίπου των 60’s. Το συγκρότημα μέχρι τη διάλυσή του στις αρχές των 70’s κυκλοφόρησε διάφορα singles και ένα LP, το τελευταίο σε συνεργασία με το περιοδικό ποικίλης ύλης «Φαντάζιο». Πολύ γνωστές τους επιτυχίες ήταν η διασκευή του «Lei mi diceva» των Ιταλών NEW TROLLS σε «Ένα κορίτσι μου ’χε πει», η διασκευή του «Suddenly you love me» των Βρετανών TREMELOES σε «Ξαφνικά με αγαπάς» και η διασκευή του «La tempesta» του Βραζιλιάνου Roberto Carlos (καμία σχέση βέβαια με το…σημερινό αριστερό μπακ της Ρεάλ Μαδρίτης)  σε «Τρικυμία στην καρδιά μου». 

Από τα πιο εμπορικά και δημοφιλή σύνολα ήταν βεβαίως οι CHARMS. Σίγουρα ήταν και από τα μακροβιότερα, αφού έμειναν μαζί για μία περίπου δεκαετία. Έβγαλαν πολλά singles και  δύο LP’s. Γνωστότερες επιτυχίες τους ήταν τα «Γλυκιά αγαπημένη», «Έξω απ’ τον κόσμο», «Ο διωγμός» και η διασκευή του σουξέ των Αμερικανών 1910 FRUITGUM COMPANY «Simon says» ως «Τρελοκόριτσο». Τέταρτο από τα σχήματα της πρώτης γραμμής των ελληνικών 60’s (όσον αφορά τη δημοτικότητα και μόνο) ήταν οι OLYMPIANS, γκρουπ του πολύ γνωστού τραγουδιστή Πασχάλη (Αρβανιτίδη).Τα σουξέ τους ήταν αρκετά και πολύ γνωστά. Ο «Τρόπος», η «Συγγνώμη», ο «Αλέξης», το «Σχολείο», το «Μείνε κοντά μου» βρίσκονται ακόμη και σήμερα στα χείλη όλων. Το 1970 και μετά από αρκετά singles βγάζουν και το μοναδικό τους ομώνυμο LP.

Σε κάποια βιβλία που κυκλοφόρησαν τα τελευταία χρόνια με θέμα το ελληνικό ροκ αναφέρεται ως χρονολογία κυκλοφορίας του LP το 1967. Αυτό είναι πέρα για πέρα ανακριβές για τον εξής απλούστατο λόγο: ο δίσκος περιέχει διασκευή της γνωστής επιτυχίας «Venus» των Ολλανδών SHOCKING BLUE που στα χέρια των OLYMPIANS έγινε «Το κορίτσι του Μάη». Το «Venus» κυκλοφόρησε όμως το 1969, έτσι λοιπόν είναι αδύνατον οι OLYMPIANS να διασκεύασαν το 1967 ένα τραγούδι που δεν υπήρχε. Εκτός κι αν δεχθούμε ότι…οι SHOCKING BLUE πήραν «Το κορίτσι του Μάη» και το διασκεύασαν ως «Venus». Μπάαααααμ!!!!! Αν και οι OLYMPIANS έμειναν στη μνήμη του κόσμου σαν ένα κατ’ εξοχήν ελληνόφωνο γκρουπ, εν τούτοις ηχογράφησαν και μερικά αγγλόφωνα τραγούδια σχεδόν άγνωστα στο ευρύ κοινό που ήταν και τα καλύτερά τους. Τα «Go man go» και «Hopeless endless way» που ήταν στις δεύτερες πλευρές κάποιων singles τους του 1966 απεκάλυπταν όλο το πάθος και την αγωνία που είχε ένας τηνέητζερ της εποχής εκείνης. Το «Hopeless endless way» ήταν ένα μελαγχολικό κομμάτι με fuzz κιθάρα, σαξόφωνο και συναρπαστικές αλλαγές ρυθμού. Ήταν σίγουρα το καλύτερο κομμάτι που έγραψαν ποτέ. Μετά την αποχώρηση του Πασχάλη από το γκρουπ τον αντικατέστησε ο επίσης γνωστός σήμερα τραγουδιστής Νίκος Παπάζογλου.

Τελευταίο από τα μεγάλα ονόματα ήταν οι APHRODITE’S CHILD αποτελούμενοι από τους Βαγγέλη Παπαθανασίου, Ντέμη Ρούσσο Λουκά Σιδερά και Αργύρη Κουλούρη. Ο Βαγγέλης προερχόταν από τους FORMINX, όπως είπαμε παραπάνω, ο Ντέμης μετά τους IDOLS πήγε στους MINIS, όπου συνάντησε το Λουκά και τον Αργύρη, οι οποίοι έβγαλαν 2 singles (περισσότερα γι’ αυτούς παρακάτω), και μετά προσχώρησε στους WE FIVE, οι οποίοι έβγαλαν επίσης 2 singles. Το Μάιο του ’68 το γκρουπ ετοιμάζει τις βαλίτσες του για το Λονδίνο προς αναζήτηση καλύτερης τύχης χωρίς όμως τον Αργύρη που του είχε έλθει εν τω μεταξύ πρόσκληση για κατάταξη στο στρατό. Μπλοκάρονται όμως στο Παρίσι εξ αιτίας των τότε  γνωστών ταραχών και ηχογραφούν εκεί το πρώτο single «Rain and tears». Το κομμάτι κάνει πάταγο

μεταδιδόμενο απ’ όλους τους ραδιοφωνικούς σταθμούς της Γαλλίας ξεπερνώντας μόνο στη χώρα αυτή μέσα σε 3 μήνες το 1.000.000 αντίτυπα σε πωλήσεις. Το γκρουπ έβγαλε στα 60’s και άλλα singles, μεταξύ των οποίων και το επίσης μεγάλο σουξέ «It’s 5 o’clock» και δύο LP’s, τα «End of the world» (1968) και «It’s 5 o’ clock» (1969).

Οι BLUE BIRDS ήταν μαζί με τους CHARMS τα μακροβιότερα γκρουπ, αφού και αυτοί υπήρξαν μέχρι τα μέσα των 70’s. Κυκλοφόρησαν επίσης διάφορα singles μέσα στα 60’s με πρώτο και καλύτερο το «Julie» που άνετα θα μπορούσε να γίνει επιτυχία και εκτός Ελλάδος.

Οι SOUNDS ήταν άλλο ένα γνωστό γκρουπ της εποχής. Έκαναν διάφορα singles, όπως και ένα LP το 1970. Ασχολήθηκαν κυρίως με διασκευές ξένων τραγουδιών.

Οι DRAGONS με τραγουδιστή το Λάκη Παπαδόπουλο, γνωστό σήμερα ως «Λάκης με τα Ψηλά Ρεβέρ», ήταν κατ’ εξοχήν αγγλόφωνο σχήμα. Το τέταρτο κατά σειρά single τους «The first gun» ήταν απ’ τα πρώτα τραγούδια που απαγορεύτηκαν από τη χουντική λογοκρισία κι έτσι το γκρουπ αναγκάστηκε να του αλλάξει τον τίτλο σε «The forest of my place». Μάνατζερ τους ήταν ο γνωστός σήμερα βουλευτής Γιώργος Καρατζαφέρης που ήταν και ο συνθέτης ενός single τους με τίτλο «My dog Mozart».

Οι PERSONS ήταν ο προπομπός των SOCRATES DRANK THE CONIUM, αφού έπαιζαν σ’ αυτούς και τα τρία μέλη των S.D.T.C., οι  Γιάννης Σπάθας, Αντώνης Τουρκογιώργης και  Ηλίας Μπουκουβάλας. Στους PERSONS έπαιζε ακόμη και ο Ηλίας Ασβεστόπουλος που στα μέσα των 70’s δημιούργησε τους ΗΛΙΑΣ ΑΣΒΕΣΤΟΠΟΥΛΟΣ+2002, οι οποίοι αργότερα μετεξελίχθηκαν σε 2002 GR. Ήταν από τα πιο «ροκ» γκρουπ της εποχής, με την έννοια που μπορεί να δοθεί σ’ αυτόν τον όρο. Είχαν στο ενεργητικό τους 3 singles με καλύτερο το «Drive my mustang/All the world is mine», συνθέσεις του συγκροτήματος και φοβερά γκαράζ κομμάτια. Επιτυχημένη ακόμη ήταν και η διασκευή τους στο «Time of the season» των Βρετανών ZOMBIES με τίτλο «Είσαι το κορίτσι π’ αγαπώ».

Οι LΟUBOGG ήταν επίσης ένα καθαρόαιμο ροκ γκρουπ της εποχής. Κυκλοφόρησαν 4 πολύ καλά singles. Δύο μέλη τους, οι Γιάννης Κιουρκτσόγλου και Νίκος Δαπέρης, σχημάτισαν στα 70’s τους ΠΕΛΟΜΑ ΜΠΟΚΙΟΥ.

Οι UNITED LOVELY SOUNDS άφησαν πίσω τους 1 μόνο single και είχαν για μπασίστα τους το γνωστό σήμερα συνθέτη Σταμάτη Σπανουδάκη. Αργότερα σχηματίζει ένα άλλο γκρουπ, τους ΑΛΕΞΗΣ-ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ WHITES, με τους οποίους βγάζει 1 ακόμη single.

Οι VIKINGS ηχογράφησαν από τα πιο γνωστά slow κομμάτια της εποχής, το «Francoise», που ακουγόταν και φυσικά χορευόταν σε όλα τα πάρτυ. Κιθαρίστας και τραγουδιστής τους ήταν ο γνωστός σήμερα Αντώνης Βαρδής.

Οι TEENAGERS έβγαλαν ένα και μοναδικό single με επιρροές από merseybeat pop. Είχαν στη σύνθεσή τους τους Κώστα Τουρνά και Ρόμπερτ Γουίλλιαμς που στα 70’s δημιούργησαν τους POLL και αργότερα ακολούθησαν επιτυχημένη σόλο καριέρα. Ήταν σίγουρα το σχήμα με τα νεαρότερα σε ηλικία μέλη, ο μεγαλύτερος δεν ξεπερνούσε τα 16, ο δε ντράμμερ τους ήταν μόλις…. 11 χρονών!!!

Οι UP TIGHT είχαν στις τάξεις τους τον οργανίστα Σωτήρη Ναούμ, πρώην συνάδελφο-δικηγόρο  επί εποχής ΤΚΕ (γεια σου Σωτήρη!!!!). Το πιο γνωστό single τους ήταν το «Με ξέχασες», διασκευή του «Applausi» των Ιταλών CAMELEONTI.

Θυμάστε την παλιά ελληνική κωμωδία «Οι θαλασσιές οι χάντρες», όπου η Ζωή Λάσκαρη ηγείται ενός γυναικείου γκρουπ παίζοντας ένα τραγούδι «Crazy girl»; Ε λοιπόν, αυτό το «Crazy girl» ήταν ένα single εκείνης της εποχής με τη γνωστή αργότερα Αλέκα Κανελλίδου, όσο κι αν αυτό σας φαίνεται απίστευτο.

Οι ΒΟΡΕΙΟΙ είχαν στις τάξεις τους το μπασίστα Στέλιο Φωτιάδη που στα 70’s δημιούργησε τους ΝΟΣΤΡΑΔΑΜΟΣ, αργότερα γνωστό συνθέτη και παραγωγό  και σύζυγο της γνωστής τραγουδίστριας Γλυκερίας. Μεγάλες τους επιτυχίες ήταν το «Τζίνι» και η «Σαλούνα».

Οι CINQUETTI διασκεύαζαν κυρίως γνωστές ξένες επιτυχίες. Τραγουδιστής τους ήταν ο γνωστός Λάκης Τζορντανέλι και ντράμερ τους ο Κώστας Παπαϊωάννου που στα 70’s συμμετείχε στους POLL. Γνωστές επιτυχίες τους ήταν η διασκευή ενός ακόμη σουξέ του  Roberto Carlos το «Κορίτσι του φίλου μου» που είχε γίνει επιτυχία στη χώρα μας διασκευασμένο από τον Ιταλό Al Bano ως «La donna di un amico mio» και το «Υπερήφανη Μαίρη», πιστή μετάφραση του γνωστού κομματιού των Αμερικανών CREEDENCE CLEARWATER REVIVAL «Proud Mary».

Όπως προδίδει και τ’ όνομά τους, οι GIRLS ήταν το πρώτο γυναικείο συγκρότημα του χώρου. Ενώ ακόμα πήγαιναν σχολείο, το 1966 έβγαλαν ένα και μοναδικό single πριν διαλυθούν. Είχαν προ μερικών ετών την τιμητική τους, όταν συμπεριελήφθησαν στο αμερικάνικο LP-συλλογή «Girls in the garage» που περιείχε γυναικεία garage γκρουπ των 60’s απ’ όλον τον κόσμο.

Οι ARIS+THE OLYMPICS έβγαλαν ένα από τα κομμάτια που λατρεύω. Το «Άντζελα» σε ρυθμό ταγκό και στο στυλ του Γιάννη Βογιατζή είναι ένα γλυκύτατο τραγούδι με τρυφερούς στίχους. Δυστυχώς διαρκεί μόλις 2 λεπτά. Με την προσθήκη της τραγουδίστριας ALBA μετονομάσθηκαν σε  ARIS-ALBA + ΤHE OLYMPICS και χρησιμοποιούσαν συχνά σαν γλώσσα των τραγουδιών τους τα γαλλικά. Πασίγνωστη επιτυχία τους με το νέο τους όνομα ήταν το «Στη μαμά μου θα το πω».

Οι ARIONES μας χάρισαν μερικά singles με γνωστότερο όλων το «Τρέμει η καρδιά μου», διασκευή του «Il cuore matto» των Ιταλών Little Tony και Mario Zelinotti.

Οι FOREMOST είχαν για ντράμερ τους το γνωστό σήμερα λαϊκό τραγουδιστή Γιώργο Γερολυμάτο. Ηχογράφησαν ένα και μοναδικό single το 1970 κι αυτό ήταν όλο. Οι FLOW έβγαλαν επίσης το 1970 το μοναδικό τους single. Αργότερα άλλαξαν το όνομά τους σε ROUSSEAS-VAPHEAS-KARVELLAS (ναι, ναι, είναι ο Νίκος Καρβέλλας).

Οι STRANGERS υπήρξαν μετά τους OLYMPIANS το πιο εμπορικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης. Πασίγνωστες επιτυχίες τους ήταν το «Ραντεβού», τα «Δάκρυα» και το «Τέλος». Για τους φίλους του είδους προσωπικά παραπέμπω στο «Στοργή», ένα πανέμορφο beat κομμάτι με το χαρακτηριστικό ήχο οργάνου της εποχής εκείνης.

Οι M.G.C. θεωρούνται το πρώτο ελληνικό αυθεντικό ροκ συγκρότημα. Άφησαν πίσω τους 3 singles. Απ’ αυτούς άρχισε την καριέρα του ο Δημήτρης Πουλικάκος πριν σχηματίσει στις αρχές των 70’s τους ΕΞΑΔΑΚΤΥΛΟΣ. Αργότερα ακολούθησε σόλο καριέρα και συγχρόνως ασχολήθηκε με τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

Οι MINIS ήταν ο προπομπός των APHRODITE’S CHILD, όπως είπαμε παραπάνω. Τραγουδίστριά τους ήταν η Ζoe, η οποία δεν ήταν άλλη από τη γνωστή Ζωή Κουρούκλη, ξαδέλφη της Ζωής Λάσκαρη. Είχε αρχίσει την καριέρα της από ένα άλλο σπουδαίο αγγλόφωνο γκρουπ, τους STORMIES, με τους οποίους ηχογράφησε 3 singles. Στους STORMIES συμμετείχαν ακόμη οι Ντέμης Ρούσσος και Λουκάς Σιδεράς, καθώς και ο ντράμμερ Μάκης Σαλιάρης, κατόπιν γνωστός ραλλίστας και ιδιοκτήτης των clubs Αυτοκίνηση, Σεϋχέλλες, CAMEL κλπ.

Οι STYLISTES ήταν από τα ελάχιστα σύνολα που έκαναν εμφανίσεις στο εξωτερικό στη δεκαετία αυτή. Είχαν κι αυτοί κάμποσα singles. Οι NEW HOPES με την προσθήκη της τραγουδίστριας Σόφι μετονομάσθηκαν σε ΣΟΦΙ+THE NEW HOPES και είχαν σαν μεγάλη και γνωστή τους επιτυχία το «Πάντα περιμένω».

Ο Σταύρος Ζώρας άφησε πίσω του ένα ακόμη κομμάτι που έγινε πάρα πολύ μεγάλη επιτυχία, το πασίγνωστο «Εσένα που σε ξέρω τόσο λίγο». Αγαπήθηκε και χορεύτηκε κατά κόρον.

Οι SOVER GROUP ήταν στην ουσία ένα σχήμα session μουσικών, την ευθύνη των οποίων είχε ο παραγωγός Σώβερ Μεταξάς. Μ’ αυτό το όνομα έβγαλαν 2 singles. Αργότερα και αναλόγως ποιόν τραγουδιστή συνόδευαν, λειτουργούσαν με τα ονόματα ΜΑΚΗΣ ΚΑΛΑΒΡΟΣ+SOVER GROUP  η  ΕΛΕΝΑ+SOVER GROUP, οπότε και είχαν σαν μεγάλα σουξέ «Το δικό σου μυστικό» και «Αγόρι μου γλυκό». Το 1970 κυκλοφορεί και το πρώτο LP της ΕΛΕΝΑΣ με τίτλο «Σε περιμένω τ’ άλλο καλοκαίρι», απ’ όπου ξεπήδησε και η ομώνυμη επιτυχία.

Το όνομα των JUNIORS συνδέθηκε μ’ ένα τραγικό γεγονός. Στις 18.10.65 σκοτώνονται σε τροχαίο δυστύχημα ο μπασσίστας του γκρουπ Θάνος Σογιούλ, ο μάνατζέρ τους και άλλα δύο άτομα, ενώ συγχρόνως τραυματίζεται σοβαρά στο χέρι ο κιθαρίστας τους Αλέκος Καρακαντάς (τον οποίο θα ξανασυναντήσουμε παρακάτω). Την εποχή εκείνη οι JUNIORS με ήδη 2 singles στο ενεργητικό τους (ένα απ’ αυτά ήταν το «Babies yanka» βασισμένο στο γνωστό παιδικό τραγούδι «Δεν περνάς κυρά Μαρία») εμφανίζονταν στο  club Igloo της Φωκίωνος Νέγρη, σαν support τους δε εμφανιζόταν μια παρέα πειναλέων Άγγλων μουσικών που είχαν ξεπέσει στη χώρα μας προς αναζήτηση καλύτερης τύχης. Μετά το δυστύχημα, το Igloo πήγαινε για κλείσιμο. Τότε προσφέρθηκε ο κιθαρίστας του Αγγλικού γκρουπ να αντικαταστήσει τον Καρακαντά στις εμφανίσεις του συγκροτήματος. Ο ιδιοκτήτης του club είχε καταλάβει ότι ο τύπος ήταν πολύ αξιόλογος και δεν ήθελε να τον χάσει με τίποτε. Kαι οι JUNIORS όμως είχαν με τη σειρά τους εκτιμήσει δεόντως τις ικανότητές του και έπεισαν τον ιδιοκτήτη να συμφωνήσει με την πρότασή του. Η δουλειά λοιπόν έκλεισε και ο Άγγλος εμφανιζόταν με το γκρουπ, στις 25.10.65 δε εμφανίστηκαν σε θριαμβευτική συναυλία στη μνήμη του Θάνου Σογιούλ στο σινεμά «Τερψιθέα» του Πειραιά, όπου είχε δημιουργηθεί από νωρίς το αδιαχώρητο. Οι JUNIORS σε ένδειξη πένθους φορούσαν μαύρα περιβραχιόνια και ο Άγγλος μαύρο πουκάμισο. Λίγο αργότερα ο τύπος μαζί με τους συμπατριώτες του θα αναχωρούσαν για την πατρίδα τους. Οι JUNIORS έβγαλαν ένα 3^ο single  το 1966 στη μνήμη του χαμένου τους φίλου, το «Lost friend» και αργότερα άλλο ένα, πριν διαλυθούν. Α ναι, θα το ξεχνούσα: τον Άγγλο κιθαρίστα τον έλεγαν……Eric Clapton.

Το Γιώργο Ρωμανό θα τον ξέρετε ασφαλώς σαν ένα τραγουδιστή του Νέου Κύματος. Τα πράγματα όμως δεν ήταν ακριβώς έτσι.

Το 1968 κυκλοφορεί το LP του «In concert and in the studio». Η μία πλευρά του ήταν ακουστικές μπαλάντες σε συνθέσεις δικές του και Μάνου Χατζιδάκι. Η άλλη, η ηλεκτρική  πλευρά, αποτελεί και τη μεγάλη έκπληξη. Εδώ υπάρχουν αποκλειστικά δικά του κομμάτια και τον συνοδεύουν στην πλευρά αυτή τα μέλη των APHRODITE’S CHILD.

Κομμάτια σαν τα «Η αγάπη μας κοιμάται στα νερά» και «Μαρίνα» είναι πανέμορφα και ενσωματώνουν στοιχεία ψυχεδέλειας δίνοντας δείγματα γραφής για το τι έμελλε να επακολουθήσει δυο χρόνια αργότερα.

Το 1970 ο Γιώργος Ρωμανός κυκλοφορεί ένα από τα καλύτερα LP’s ελληνικού ροκ όλων των εποχών. Τα «Δυο μικρά γαλάζια άλογα» είναι ένα θεσπέσιο ολοκληρωμένο άλμπουμ με φοβερές ενορχηστρώσεις, ψυχεδελικό ύφος, πολύ ωραίους στίχους και υπέροχα κιθαριστικά μέρη και κιθαριστικά εφφέ από τον πρώην JUNIORS Αλέκο Καρακαντά, εντελώς πρωτόγνωρα σε ελληνικό δίσκο. Τραγούδια σαν τα «Ο βασιλιάς της καρδιάς», «Κοριτσάκι μου», «Η ζωή είναι ένα όνειρο», «Η γιαγιά», καθώς και το ομότιτλο κομμάτι με τα ηχητικά εφφέ, τις παραμορφωμένες φωνές και τη fuzz-αριστή κιθάρα του Καρακαντά είναι απ’ τα καλύτερα του δίσκου. Πρόκειται για LP-ορόσημο στο ελληνικό ροκ. Ο Διονύσης Σαββόπουλος είναι βεβαίως μία πασίγνωστη φιγούρα στο ελληνικό μουσικό στερέωμα. Μετά από 2 singles βγάζει το 1966 το πρώτο του LP «Φορτηγό» και το 1969 το δεύτερό του LP «Το περιβόλι του τρελλού».

Ο Σαββόπουλος πάντοτε έδινε ιδιαίτερη σημασία στους στίχους του. Η χουντική λογοκρισία έβαλε κι εδώ το χέρι της μετατρέποντας το «Θεία Μάνου» σε «Θεία Μάρω». Η ακατέργαστη φωνή του σε συνδυασμό με το ερασιτεχνικό του παίξιμο στην κιθάρα έγιναν φορείς μιας εντελώς πρωτότυπης ποιητικής και επαναστατικής τραγουδοποιίας.

Τα ονόματα βέβαια δεν τελειώνουν εδώ. Υπήρχε μία ατελείωτη σειρά εντελώς επισκιασμένων γκρουπ που είναι και η ουσία της υποθέσεως. Είναι απολύτως απαραίτητο να μνημονευθούν τα πιο ενδιαφέροντα:

Οι QUITES έβγαλαν ένα και μοναδικό single, το εκπληκτικό «We’ll love you little girls», ένα υπέροχο beat διαμάντι. Μπορεί ν’ ακούγεται απανωτά τη μια φορά μετά την άλλη σαν επαναληπτική καραμπίνα. Ένα τραγούδι μούρλια!!!!!

Οι BILL+PSYCHEDELIC BAND κυκλοφόρησαν δύο έξοχα singles που είχαν κοινή την πρώτη πλευρά, αλλά διαφορετικές δεύτερες και διαφορετικά εξώφυλλα. Ήταν το πρώτο ελληνικό σχήμα που χρησιμοποίησε τον όρο «psychedelic». Σίγουρα ήταν ένα γκρουπ μπροστά απ’ την εποχή του.

Οι SAINTS έκαναν επίσης ένα και μοναδικό single, το «Let me know/Lonely rider». Το «Let me know» ήταν ένα garage/beat κομμάτι, ενώ το «Lonely rider» είχε φολκ επιρροές, κάτι εντελώς σπάνιο για ελληνικό γκρουπ. Φοβερό single!!!

Οι KNACKS άφησαν πίσω τους ένα από τα αγαπημένα μου κομμάτια. Το «The theme of the day» δίνει τον ορισμό του garage punk στον ελλαδικό χώρο. Φοβερή fuzz κιθάρα, άγριο ύφος και όλα τα υπόλοιπα συστατικά του είδους. Δεν διαφέρει καθόλου από τα αντίστοιχα Αμερικάνικα της εποχής.

Οι Ρόδιοι RABBITS και οι Πατρινοί SPIDERS ήταν απ’ τα πρώτα επαρχιακά γκρουπ που έβγαλαν δίσκο. Το single των RABBITS, αν εξαιρέσει κανείς την……τριτοκοσμική τους αγγλική προφορά, είναι πολύ αξιόλογο.

Η συνεισφορά των BRIGHTNESS στα ελληνικά 60’s ήταν 3 singles, από τα οποία το ρυθμικό «Why I can’t» χαρακτηρίσθηκε υποδειγματική garage σύνθεση. Οι ADAMS BOYS έβγαλαν άλλα 3, κάποια απ’ αυτά στο ρυθμό της νέας χορευτικής τρέλας της εποχής, του shake.

Οι MONKS μας έδωσαν ένα υπέροχο slow κομμάτι, το «Summer is coming», το οποίο παραδόξως έγινε ιδιαίτερη επιτυχία στη…….Γερμανία  λόγω του τίτλου του που παρέπεμπε σε ελληνικές παραλίες κλπ.

Οι Θεσσαλονικείς PACIFICS έγραψαν ιστορία με 2 singles, εκ των οποίων το ένα περιείχε δύο πολύ ωραία instrumental κομμάτια. Επειδή στη συμπρωτεύουσα δεν λειτουργούσε κανένα στούντιο ηχογραφήσεων την περίοδο εκείνη, η ηχογράφησή τους έγινε σε τετρακάναλη κονσόλα εντός μιας διαμορφωμένης αίθουσας του κολεγίου Ανατόλια που χρησιμοποιήθηκε ως στούντιο για τις ανάγκες της.

Οι ESQUIRES  άρχισαν σαν ESQUIRES BEAT GROUP και ηχογράφησαν μερικά singles. Ο ήχος τους πλησίαζε σ’ αυτόν του Βρετανικού beat. Οι MARINERS έπαιζαν κυρίως instrumentals που θύμιζαν κάτι από τον surf ήχο της Καλιφόρνιας. Οι DORIANS είχαν στο ενεργητικό τους 2  ελληνόφωνα singles, από τα οποία καλύτερο είναι το slow «Γκρίζος ουρανός». Οι JAGUARS μας χάρισαν ένα και μοναδικό single, από το οποίο ξεχωρίζει το «Wake up baby», ένα καθαρά Βρετανικού στυλ beat κομμάτι.

Το «Listen» των HOOKS ήταν ένα μοναδικό δείγμα punkadelic στη ντόπια δισκογραφία. Τα ίδια ισχύουν και για τους SHOOTING STARS, το single «Don’t have in me faith» των οποίων δεν έχει να ζηλέψει τίποτε από τον ήχο του Αμερικάνικου garage punk.

Οι STEW+NICK ήταν ένα ντουέτο, το ½ του οποίου αποτελούσε ο Σταύρος Λογαρίδης, αργότερα ιδρυτικό μέλος των POLL, μετέπειτα των ΑΚΡΙΤΑΣ και αργότερα σόλο. Ηχογράφησαν ένα και μοναδικό single το 1970. Ένα και μοναδικό single σε ιδιωτική εκτύπωση μάλιστα έκαναν και οι RIDDLES που εμφανίσθηκαν μάλιστα σε μία από τις σημαντικότερες ταινίες της εποχής, το «Πρόσωπο με πρόσωπο» του Ροβήρου Μανθούλη.

Οι CROWNS έμειναν στην ιστορία κυρίως λόγω της καλής τους διασκευής στο κλασικό hit «Wild thing» των Βρετανών TROGGS. 

Τα ονόματα βέβαια και οι δισκογραφίες τους δεν τελειώνουν ούτε εδώ. Υπήρχαν πολλά ακόμη ονόματα όπως οι SPIES, STORKS, LES PHENIX, GEORGE LOUKAS+THE SAXONS, GUS AND GEORGE, DAVE SET, MAGICS, SEAGULLS, GREEKS, BLUE ROCKS, SQUIRRELS, NUOVI GIANNINI, ΓΑΛΑΞΙΕΣ, ΦΟΙΝΙΚΕΣ και πολλά-πολλά άλλα, τα οποία άφησαν πίσω τους τουλάχιστον 1 single. Όλα έβαλαν από ένα μικρό λιθαράκι στην υπόθεση «Ελληνικό Ροκ». Εκτενής αναφορά όμως σε όλα αυτά θα παραβίαζε την ανοχή, αλλά και την παροχή χώρου εκ μέρους του περιοδικού, και θα μετέβαλλε το παρόν από ένα απλό άρθρο σε ΠΑΠΥΡΟ ΛΑΡΟΥΣ.

Πριν τελειώσουμε, ειδική μνεία πρέπει να γίνει για τον άνθρωπο που ήταν ο συνδετικός κρίκος πολλών από τα γκρουπ που αναφέρθηκαν παραπάνω, τουλάχιστον αυτών της Αθήνας. Αυτός ήταν ο Nίκος Μαστοράκης, γνωστός και μη εξαιρετέος σήμερα τηλεοπτικός παράγων. Ήταν τα πάντα για τις μουσικές show business της εποχής. Συνθέτης, παραγωγός, μάνατζερ, διοργανωτής συναυλιών, παρουσιαστής ραδιοφωνικών μουσικών εκπομπών, δημοσιογράφος. Θυμάμαι ότι δεν έχανα ποτέ την εκπομπή του «Λεωφορείον η Μελωδία», όπου κυριολεκτικά ρουφούσα όλα τα καινούργια τραγούδια που έπαιζε συγκρατώντας στο μυαλό μου συγκροτήματα και τίτλους, ώστε να πήγαινα την επομένη στο δισκάδικο της γειτονιάς μου και να αγόραζα όσα μου άρεσαν. Αντίστοιχος Μαστοράκης για τα γκρουπ της Θεσσαλονίκης ήταν ο Λευτέρης Κογκαλίδης.

Κάπου εδώ όμως πρέπει να κλείσουμε το κεφάλαιο «Ελληνικά 60’s». Μια καινούργια 10ετία ανατέλλει, με την οποία θα ασχοληθούμε στο επόμενο τεύχος. Θα κλείσουμε όμως το κεφάλαιο με μια γλυκιά ανάμνηση, αλλά και με μια αναμφισβήτητη παραδοχή: ότι όλα αυτά τα γκρουπ, μεγάλα και μικρά, διάσημα και άσημα, περισσότερο η λιγότερο καλά, έχουν μέχρι και σήμερα τον «τρόπο» τους να προκαλούν «τρικυμία στην καρδιά» μας.